کد خبر: 21751
زمان انتشار: دوشنبه 16 آذر 1394 ساعت 09:54
علامت سؤال، پرسش
گلشن: اگر قدرت سخت که اصلی‌ترین نماد آن قدرت نظامی است، با قدرت نرم که مبتنی بر جذابیت است همراه شود، قدرت هوشمند می‌تواند یک دستاورد عملی برای بازیگر محسوب گردد. به‌نظر می‌رسد اکنون این امر برای روسیه رخ داده است.

 به گزارش پایگاه اطلاع رسانی گلشن، به نقل از خبرگزاری فارس، چرا روسیه با گذشت نزدیک به پنج‌سال، اکنون تصمیم گرفت تا آشکارتر از هر زمان دیگری وارد عرصه نظامی بحران سوریه شود؟ در پاسخ به این سوال، دلایل مختلفی در سطوح بین‌المللی، منطقه‌ای و داخلی بیان شده است؛ رقابت با هژمونی آمریکا و تلاش برای محقق کردن یک نظام چند قطبی، حضور موثر در منطقه غرب آسیا، افزایش قدرت چانه‌زنی در پرونده اکراین، پیش‌دستی در مبارزه با گروه‌های تروریستی برای در امان ماندن از تحرکات احتمالی آن‌ها و … از جمله مواردی است که در پاسخ به چرایی ورود نظامی روسیه به بحران سوریه ذکر شده است. اما به نظر می‌رسد یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین دستاوردهای حضور در سوریه، افزایش «قدرت هوشمند» مسکو خواهد بود.

اما قدرت هوشمند چیست؟ قدرت هوشمند یک بازیگر در روابط بین‌الملل عبارت است از ظرفیت بازیگر و یا واحد سیاسی برای ترکیب قدرت نرم و سخت به شکلی که در تقویت متقابل یکدیگر، به تحقق اهداف بازیگر به صورت کارا و موثر کمک کند. جوزف نای که در مفهوم‌سازی قدرت نرم، سخت و هوشمند شهره است، قدرت هوشمند را آمیزه‌ای از قدرت سخت و نرم معرفی می‌کند.

اگر قدرت سخت که اصلی‌ترین نماد آن قدرت نظامی است، با قدرت نرم که مبتنی بر جذابیت است همراه شود، قدرت هوشمند می‌تواند یک دستاورد عملی برای بازیگر محسوب گردد. به نظر می‌رسد اکنون این امر برای روسیه رخ داده است. فارغ از دغدغه‌های پوتین رئیس جمهور روسیه آن‌چه اکنون در عمل رخ داده، افزایش قدرت هوشمند مسکو در صحنه نظام بین‌الملل است.

ورود نظامی روسیه به بحران سوریه دقیقا در زمانی رخ داد که ائتلاف بین‌المللی پرهیاهو علیه داعش به رهبری آمریکا دچار ناکارآمدی شده بود. قطعا برای مخاطبی که به اقدامات آمریکا برای مبارزه با داعش دل‌بسته، خوشایند نخواهد بود که پیشروی‌های داعش در تدمر سوریه و الرمادی عراق را شاهد باشد؛ اما این‌گونه شد. انتشار خبری از سوی رسانه‌های آمریکایی مبنی بر این‌که برخی مقامات وزارت دفاع آمریکا برای موفق نشان دادن ائتلاف اقدام به آمارسازی کرده‌اند، مخاطب هم‌سو و دل‌بسته به های‌وهوی آمریکا را ناامید می‌سازد. در چنین شرایطی شعار مبارزه با تروریسم که بارها مقامات آمریکا آن را فریاد می‌زدند، واقعی جلوه نمی‌کند و این یعنی جذابیت چنین شعاری از سوی واشنگتن کم‌رنگ خواهد شد.

اما حضور روسیه در سوریه با شعار مبارزه با داعش و تروریسم و تطبیق نسبی شعار با عمل، شرایطی را فراهم ساخته تا جذابیت این اقدام مسکو، بیشتر و بیشتر شود. از طرف دیگر، مسکو برخلاف واشنگتن سعی کرد تا حضور نظامی خود در سوریه را مبتنی بر حقوق بین‌الملل توجیه سازد. لذا اگر آمریکا بدون مجوز شورای امنیت و بدون اذن دولت سوریه به مبارزه با داعش در این کشور اقدام کرد، روسیه در همان روزهای ابتدایی حمله به مواضع تروریست‌ها در سوریه، این خط تبلیغی را در دستور کار قرار داده بود که براساس خواست و اجازه دمشق دست به چنین عملیاتی زده است. درک این عملِ منطبق با حقوق بین‌الملل از آن‌جا مهم است که جوزف نای یکی از دلایل کاهش قدرت نرم آمریکا در ماجرای اشغال عراق در سال ۲۰۰۳ را اقدام جرج بوش رئیس جمهور آمریکا بدون مجوز شورای امنیت معرفی می‌کند.

پوتین که به نظر علاقه زیادی به تصویرسازی از خود در موقعیت‌های نظامی، ورزشی، عاطفی و … دارد، این بار با شعار مبارزه با تروریسم، قدرت نظامی خود را که مظهر قدرت سخت این کشور است، همسو با شعار مبارزه با تروریسم و تلاش برای ایجاد صلح و ثبات و حمایت از انسانیت قرار داد تا بر قدرت هوشمند دولتش بیفزاید. اگر یکی از نتایج قدرت هوشمند، افزایش امکان کسب دستاوردهای مطلوب‌تر با هزینه‌های کم‌تر باشد، اکنون و بعد از حملات ۱۳ نوامبر پاریس، چنین زمینه‌ای برای مسکو فراهم شده است. دیدگاه برخی تحلیل‌گران، مراکز مطالعاتی و رسانه‌های غربی مبنی بر ضرورت همکاری غرب با روسیه جهت مبارزه با داعش، می‌تواند نشانه خوبی برای اثبات چنین زمینه‌ای باشد. درک این نشانه زمانی حائز اهمیت می‌شود که جملات هیلاری کلینتون وزیر خارجه وقت آمریکا در نشست گروه موسوم به «دوستان سوریه» در تونس در جولای ۲۰۱۲ بازخوانی شود. او در آن نشست تاکید کرده بود که چین و روسیه در حال حاضر به واسطه‌ حمایتی که از بشار اسد می‌کنند، هزینه‌ای نمی‌پردازند اما جهان باید به آن‌ها نشان دهد که باید بهای این حمایت‌ها را بپردازند.

علاوه بر بحث‌هایی که در خصوص همراهی فرانسه با روسیه برای مبارزه با داعش مطرح شده است، این‌که نخست‌وزیر لیبی آشکارا از مسکو درخواست می‌کند تا جنگنده‌هایش را برای مبارزه با داعش در آسمان لیبی به پرواز در بیاورد در حالی که پیش‌تر از این، چنین چیزی قابل تصور نبود، بیشتر از هر چیزی نشان‌دهنده یک تصویر جدید از روسیه است؛ روسیه‌ای با قدرت هوشمند بیشتر. پرسش مهم اما این است که روسیه با این قدرت هوشمندِ افزایش‌یافته چه خواهد کرد؟

نویسنده: سعید ساسانیان

انتهای خبر/

نظر شما درباره‌ی این مطلب

نمایندگی دمنوش گیاهی لاغری نیوشا در طبس
کاروانسرای کلمرد طبس
گلشن در تلگرام
سفارش درج آگهی در گلشن