کد خبر: 22682
زمان انتشار: سه شنبه 10 مرداد 1396 ساعت 08:07
عشایر
گلشن: بار مشکلات و کمبودها آن‌قدر در محلات عشایری طبس سنگین است که بیش از 5600 نفر جمعیت عشایری این شهرستان زیر بار آن کمر خم کرده‌اند؛ محروم بودن از آب آشامیدنی برای انسان و دام، وضعیت اسف‌بار بهداشتی و درمانی، خشک شدن مراتع، و نبود ایل‌راه، بخشی از این مشکلات است؛ عمق فاجعه آن‌جاست که فقط طی یک سال، 4 قنات و 5 چاه آب عشایر طبس خشکیده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی گلشن، به نقل از روزنامه خراسان، بار مشکلات و کمبودها آن قدر در محلات عشایری طبس سنگین است که حدود 1200 خانوار عشایری زیر بار آن کمر خم کرده و هر روز که می‌گذرد شرایط‌شان در استمرار قهر طبیعت، وخیم‌تر می‌شود.

سیاه چادر محلات عشایری طبس آن‌قدر از بقچه مشکلات پر است که ذره‌ای جا برای دلخوشی این قشر که سطح برخورداری آن‌ها زیر صفر است نگذاشته است، طوری که امور عشایری این شهرستان هم به دلیل محدودیت‌های اعتباری و استمرار خشکسالی‌ها نمی‌تواند چندان مرهمی بر زخم کهنه این قشر محروم در بیابان بگذارد.

سیاهه کمبودها، خواسته‌ها، نداشته‌ها و... عشایر طبس آن‌قدر زیاد است که دیگر مسئولان استانی و شهرستانی را یارای رفع آن نیست و باید پایتخت‌نشینان و مسئولان رده‌بالا برای آن چاره‌اندیشی کنند.

هر محله‌ای مشکلات خاص خود را دارد؛ یک محله از نبود ایل‌راه مناسب رنج می‌برد و دیگری از نداشتن مرتع و چراگاه؛ محله‌ای هم از نداشتن آب آشامیدنی برای انسان و دام؛ و برخی محلات نیز همه مشکلات را با هم دارند.

جمعیت عشایر طبس 5639 نفر است که 1170 خانوار را شامل می‌شود و در بخش‌های مرکزی و دستگردان این شهرستان سکونت دارند؛ این عشایر بیشتر از دو طایفه طاهری و ایلخانی هستند.

اینجا مردمانی از جنس سنگ می‌توانند در سیاه‌چادرها دوام بیاورند و به زندگی خاکستری خود ادامه دهند؛ بهترین فردی که می‌شود با او هم‌کلام شد تا سیاهه مشکلات عشایر طبس را لیست کند، رئیس اداره امور عشایری این شهرستان است؛ هر چند خبرنگار ما برای جویا شدن مشکل تشنگی عشایر منطقه «دارین» طبس به سراغ «مهرور» رفته اما او فرصت را مغتنم شمرده و درکنار بیان مشکل این محله عشایری، از چالش‌هایی که تمام عشایر طبس با آن دست و پنجه نرم می‌کنند و بار آن را در رفت و آمدهای ییلاقی و قشلاقی به دوش می‌کشند هم سخن می‌گوید.

وی می‌گوید: تانکرهای آبرسانی کفاف نیاز عشایر را نمی‌دهد؛ برخی محله‌های عشایری از ایل‌راه مناسب برخوردار نیستند و برای رفت و آمد، تأمین علوفه، دسترسی به مراکز بهداشتی و درمانی، آب برای انسان و دام و... با مشکل مواجهند.

شهرستان طبس بیش از هزار کیلومتر راه دامداری دارد که همه آن خاکی است و باید هر سال تسطیح و تیغ‌زنی شود و این کار هم نیاز به اعتبار دارد اما بیشتر وقت‌ها لنگ بودجه می‌ماند و نمی‌شود نسبت به تیغ‌زنی و تسطیح آن اقدام کرد؛ شهرستان طبس با بیش از 55 هزار کیلومتر مربع وسعت، فقط یک دستگاه گریدر دارد که باید مشترکاً راه‌های عشایر شهرستان‌های طبس، بشرویه، فردوس، سرایان و قاین را پوشش دهد.

اجرایی نشدن طرح ممیزی مراتع عشایر این شهرستان، مشکل دیگری است که به همین دلیل بین عشایر طبس و بردسکن خراسان رضوی همیشه بحث وجود دارد؛ زمانی که امور اراضی و منابع طبیعی از یکدیگر جدا شدند عشایر بردسکن طرح 30 ساله مرتع‌داری را در این منطقه به ثبت رساند و هر چند در این سال‌ها تلاش شد تا این طرح حذف شود و مراتع طبس برگردد ولی نتیجه‌ای حاصل نشد؛ از آن زمان تاکنون بین عشایر بردسکن و دستگردان طبس که بیشترین عشایر شهرستان را در خود جا داده، بحث وجود دارد، زیرا عشایر بردسکن مجوز دارند و عشایر طبس هم منطقه را ملک خود می‌دانند.

بارندگی پایان سال گذشته و بهار سال جاری سبب شد تا سقف‌های ناامن و کپرهایی که عشایر طبس به‌عنوان سرپناه از آن استفاده می‌کنند بیش از پیش آسیب ببیند اما چون اعتباری نیست، نمی‌شود برای بهسازی و نوسازی آن اقدام کرد.

چون عشایر منطقه از فضاهای آموزشی مناسبی بهره‌مند نیستند، وضعیت آموزش هم در این مناطق آنچنان تعریفی ندارد.

واسطه‌ها و دلالان دام در این سال‌های خشک که عشایر آذوقه‌ای برای تغذیه دام‌هایشان ندارند از فرصت استفاده کرده و اقدام به خرید دام‌های آن‌ها به هر قیمتی که می‌خواهند می‌کنند و برای این کار هم بیشتر وقت‌ها چک مدت‌دار می‌دهند که دامدار پس از دو سال دویدن هم نمی‌تواند آن را نقد کند.

لازم است تا شرکت پشتیبانی امور دام اقدام به خرید دام مازاد عشایر کند چون هم این قشر به پولشان می‌رسند و هم دست واسطه‌ها و دلالانی که جولان آن‌ها در این سال‌ها خیلی بیشتر از قبل شده است کوتاه می‌شود.

خشکسالی در آستانه ورود به دهه سوم حضور خود در خراسان جنوبی است و این حضور 20 ساله سبب شده در بیشتر مراتع حتی یک بوته سبز هم یافت نشود و همین خشک و بی‌آب و علف شدن مراتع سبب شده تا دام‌های عشایر که زندگی آن‌ها وابسته به مرتع است نفس‌های آخر را بکشند و هر لحظه بیم آن برود که جانشان را از دست بدهند.

محروم بودن از آب شرب بهداشتی، وضعیت اسف‌بار بهداشتی و درمانی و حتی نداشتن حمام بهداشتی، عدم برخورداری از بیمه دام و... نیز از دیگر مشکلات است.

چاه‌های مالداری عشایر به دلیل استمرار قهر طبیعت، خشک و یا کم‌آب شده است و لای‌روبی قنات هم دیگر فایده‌ای ندارد، سال گذشته 4 رشته قنات و 5 حلقه چاه دامداری عشایر طبس خشک شد.

امور عشایری طبس برای حمایت از عشایر شهرستان چند صندوق خرد زنان عشایری راه‌اندازی کرده که حدود 150 خانوار عضو این صندوق هستند اما مشکل اینجاست که برخی اعضا برای دریافت وام، آن هم دو میلیون تومان، مجبورند حدود 260 کیلومتر از منطقه تپه‌طاق تا مرکز شهرستان را بپیمایند و پرونده تشکیل دهند، حال با مشکل رفت و آمد می‌توان کنار آمد اما مشکل این است که بانک‌ها برای پرداخت همین دو میلیون تومان هم از عشایر ضامن کارمند و گواهی کسر از حقوق می‌خواهند. سوال اینجاست عشایری که در بیابان زندگی می‌کنند ضامن کارمند و گواهی کسر حقوق از کجا باید جور کنند؟

موضوع دیگر این‌که عشایر طبس در زمینه تأمین سوخت نیز با مشکل مواجهند طوری که به دلیل فقر مراتع گاهی مجبور به بوته‌کنی در بیابان می‌شوند.

جمعیت دامی عشایر طبس به شدت کاهش یافته طوری که اگر تا چند سال پیش در یک محله‌ای بیش از 2 هزار رأس دام عشایر وجود داشت اکنون به 150 تا 200 رأس رسیده و مجبورند در این سال‌خشکی‌ها فقط چند رأس به‌منظور تأمین گوشت و لبنیات خود نگه دارند و بقیه را برای این که از گرسنگی نمیرند به دلالان بفروشند.

انتهای خبر/

برچسب‌ها: 

نظر شما درباره‌ی این مطلب